Yazı kategorisi: Çeşitli Konular, Genel

Transhümanizm ve Sayborglar

Transhümanizm, kimimizin çok kez görüp duyduğu kimimizin ise hiç duymadığı bir kavram olmanın yanı sıra bilim kurgu veya siberpunk ile iç içe olan insanların büyük olasılıkla duymuş olduğu bir kelimedir. Transhümanizm, hümanizm ve posthümanizm arasındaki akımdır. Daha da özele girmemiz gerekirse transhümanizm, insanın fiziksel ve bilişsel yeteneklerinin artırılması için teknoloji ve bilime ihtiyaç duyulduğunu öne süren ve insanlığın bu anlamda mutlaka gelişmesi gerektiğini destekleyen bir akımdır. Bu kavramdan bahsedilirken ölümsüzlüğün, yaşlanmamanın, hastalanmamanın bahsi çokca geçer; ne de olsa transhümanizm insanların ” posthuman ” yani insanötesi bir boyuta ulaşmalarını amaçlar.

  Sayborg, sibernetik organizmanın kısaltmasıdır ve hem biyolojik hem de robotik parçalar bulunduran insanlara denir. Sayborglar genelde bilim kurgunun konusu olan birer kurgu ürünü sanılsalar da aslında günümüzde pek çok sayborg bulunmaktadır. Bunların en bilindik örneği Neil Harbisson ismindeki sanatçıdır. Akromatopsi ile doğan, yani dünyayı siyah beyaz gören Neil Harbisson, 2003 yılında kafasına anten benzeri bir cihaz yerleştirerek renkleri duymayı başarmıştır. Anten, ışık dalgalarını ses dalgalarına çevirerek sanatçının duymasını sağlamış, yani biyolojik bir engeli ortadan kaldırmıştır.

  Transhümanizm ve sayborg kavramlarının birbirleriyle olan bağlantılarını fark etmek zor değil, ayrıca her iki kavram da günümüze pek yabancı değildir. Bakacağınız çoğu bilim kurgu, distopya veya fantastik eserlerde transhümanizm akımının esintilerini görebilirsiniz. Uzak gelecekte geçen, insanların sayborglara dönüştüğü kurgular oldukça popüler; örnek verecek olursak Alita Savaş Meleği’ni veya siberpunk eserlerinden biri olan Kabuktaki Hayalet’i sayabiliriz. Her ikisinde de beyinleri robotik bedenlere yerleştirilmiş süper insanlar konu alınıyor. Beyin ölümü gerçekleşmediği müddetçe istedikleri kadar hasar alabiliyorlar, bedenleri tamir edilebilir veya değiştirilebilir oluyor. Normal insanlardan kat kat daha güçlü ve daha hızlı olmalarının yanında ne hastalanıyorlar ne de yoruluyorlar. Bu kurgulardaki olayların yakın bir gelecekte var olacağını umduğumuzdan transhümanizm kavramı ileride bugünkünden çok daha fazla öne çıkar hale gelebilir. Bunu da Clynes ve Kline şu sözleriyle açıklayıcı bir biçimde resmediyor:

’’ Eğer insan, ek olarak aracında uçuyorken, hayatta kalmak için sürekli bir şeyleri kontrol ediyorsa ve sürekli ayar yapıyorsa makinenin kölesi olur. Sayborgların amacı, kendi homeostazisinin yanında problemlerinin otomatik olarak çözüldüğü organizasyonel bir sistem sağlamaktır. Bunun sayesinde insan; keşfederken, yaratırken, düşünürken ve hissederken özgür olabilir. ’’

İnsanların teknolojiyi ve bilimi kullanarak gelişmesinin genelde olumlu yönleri ortaya çıkarılsa da olumsuz yönleri de tartışılabilir. Her ne kadar bu gelişmeler insan bedeninin sınırlarını kaldırsa da insan doğası bakımından etikliği değişkenlik gösterebilir, bu parçaların üretimi ve insanların alım gücüne uygunluğu da aynı zamanda problem yaratabilir. Bu tarz robotik kolların kötü amaçlar için de kullanılabilecek olması da ayrı bir unsur olmakla birlikte, parmak izi veya deri döküntüsü gibi biyolojik delillerin oluşumunu ortadan kaldıracağı ve adli bilimleri etkileyeceği kesindir. Ayrıca dışarıdan biri tarafından ele geçirilip geçirilemeyecek olmaları da yine üretimlerine bağlı olarak ortaya çıkacak olan bir diğer sorun. Aynı zamanda bu parçalar insanlarda kendi organlarının önemini azalttığı algısı yaratabilir, hatta toplumda bölünmelere bile sebep olabilir.

Transhümanizmin hayalini kurduğu süper insanlar veya sayborglar gün geçtikçe bizlere daha da yakınlaşıyor. Var olan çoğu şey gibi iyi amaçlar uğruna üretilecek olsalar bile kötü amaçlara hizmet etme ihtimalleri de görmezden gelinemez. Belli ki neler olacağını, bu tartışmaların nerede son bulacağını bize gelecek gösterecek.

Yağmur

30 Mayıs 2020 19.00

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s